#18177 เงินฮ้อย : เงินตราของอาณาจักรล้านช้าง
อาณาจักรล้านช้าง หรือที่เรียกกันว่า “กรุงศรีสัตนาคนหุต” อยู่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ ๑๙ – ๒๓ เป็นดินแดนฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง ตั้งอยู่ระหว่างดินแดนล้านนากับแคว้นอันนัม (ประเทศเวียดนามในปัจจุบัน) มีอาณาเขตทิศเหนือจรดสิบสองปันนาในยูนนาน รวมบริเวณแม่น้ำโขงยาวลงไปถึงกัมพูชา จึงได้รับอิทธิพลการผลิตเงินตราของจีนและเวียดนาม ทั้งในด้านรูปแบบและระบบอัตราเงินที่ไม่ตายตัว เช่น เงินฮางและเงินตู้ การใช้เงินตราของอาณาจักรล้านช้างจึงมีทั้งของตนเองและเงินที่รับมาจากอาณาจักรอื่น ๆ ปะปนกันไป
เงินตราที่สันนิษฐานว่าอาณาจักรล้านช้างผลิตขึ้นใช้เอง ได้แก่ เงินฮ้อย และเงินลาด ทำด้วยเนื้อเงินผสมทองแดงและทองเหลือง มีรูปร่างคล้ายเรือชะล่าหรือกระสวยทอหูก หัวท้ายเรียวเล็กน้อย โดยเงินฮ้อยด้านบนมีรอยปุ่มขรุขระอันเกิดจากการหยดน้ำโลหะเงิน ชาวต่างชาติจึงเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า เงินลิ้นเสือ ด้านบนมีรอยตอกตราประทับอย่างน้อย ๓ ตรา ได้แก่ ตราจักร ช้าง ดอกไม้ ตัวเลข และตัวอักษรคล้ายงู เป็นต้น เงินฮ้อยแบ่งออกเป็นสามชนิดตามสัดส่วนของเนื้อเงินที่ผสมอยู่ คือ
ฮ้อยน้ำสาม มีเนื้อเงินสามส่วน ทองแดงหรือทองเหลืองเจ็ดส่วน ใช้เป็นราคา ๓ บาท
ฮ้อยน้ำหก มีเนื้อเงินหกส่วน ทองแดงหรือทองเหลืองสี่ส่วน ใช้เป็นราคา ๖ บาท
ฮ้อยน้ำแปด มีเนื้อเงินแปดส่วน ทองแดงหรือทองเหลืองสองส่วน ใช้เป็นราคา ๘ บาท
ส่วน เงินลาด เป็นเงินปลีกมูลค่าต่ำ มีผิวเรียบ และมีขนาดเรียวเล็กกว่า ทำด้วยทองแดงผสมทองเหลือง มีตราประทับ ๓ ดวง โดยตรงกลางเป็นตราจักร ช้าง เต่า ปลา และดอกไม้ เป็นต้น
